بررسی فورد کلاب ون کلاسیک و پرقدرت آمریکایی | مجتبی جاهد

تاریخچه فورد کلاب وگن یا اکونولاین

نسل اول فورد اکونولاین با نام سری E روانه بازار شد. این نام که مخفف کلمه اکونولاین بود برای ون‌های بزرگ فورد در نظر گرفته شد. نخستین نسل اکونولاین در سال 1961 با دو کاربری، باربری و حمل سرنشین روی خط تولید رفت.

حال فورد سری E با قدمت تولید 56 سال، یکی از محبوب‌ترین و خوش‌نام‌ترین ون‌های تولیدی در آمریکا است. چند سال بعد از تولید فورد سری E، نام آن در بازار آمریکای شمالی به فورد ترانزیت تغیر یافت و تا سال 2013 با همین نام روانه بازار شد.

در سال ۱۹۷۵، مدل اکونولاین/کلاب واگن تحت یک طراحی مجدد کامل قرار گرفت. فورد با تکیه بر یک شاسی کاملاً جدید، به تولیدکننده پیشرو آمریکایی در تطبیق ساختار شاسی با یک ون فول سایز تبدیل شد.

نسل جدید اکونولاین نه تنها به عنوان یک بدنه کامل، بلکه به عنوان پایه‌ای برای سایر خودروها نیز محبوب شد. اکونولاین، با یک فریم کامل، به عنوان یک شاسی کوپه محبوب شد. این طراحی به عنوان پایه بسیاری از آمبولانس‌ها و انواع مختلف کامیون‌ها و اتوبوس‌ها عمل کرد. گیربکس، که با سری F مشترک بود، آغاز تبدیل خودروهای چهار چرخ محرک به خودروهای افترمارکت بود. در طول دهه ۱۹۷۰، اکونولاین به عنوان پایه‌ای برای تبدیل ون‌ها محبوب شد. با اکونولاین کم تجهیزات، فضای داخلی لوکس و همچنین سفارشی‌سازی گسترده بیرونی به آن اضافه شد.

                                                                         فورد کلاب واگن 1977

نسل اول فورد کلاب واگن یا اکونولاین

ایده اولیه فورد سریE الهام گرفته از فورد فالکون بود. نخستین نسل فورد سریE در 21 سپتامبر 1960 روی خط تولید رفت. فورد سریE برای رقابت با فولکس واگن T2، دوج A100، و شورولت گرین برییر روانه بازار شد.

دراین میان فولکس‌واگن که از دیگر رقیب‌ها قامتی به مراتب کوچک‌تر داشت، از جرگه رقابت با دیگر رقیب‌ها خارج شد. سری‌E تولید شده برای بازار آمریکا دارای پیشرانه‌‌ای بزرگ‌تر بود که نزدیک محور جلو و زیر صندلی‌های ردیف جلو‌ قرار داشت. سریE با هدف‌گیری برای بازار اروپا نیز ساخته شد. ون‌های سفارش اروپا اندکی کوچک‌تر و با پیشرانه‌های ضعیف‌تر نسبت به مدل‌های سفارش آمریکا ساخته می‌شد. عملکرد بی‌نظیر فورد سریE به اندازه‌ای بالا بود که آن را با جیپ مقایسه می‌کردند.

از مأموریت‌های مخابرات تا جاده‌های خاطره

وقتی پشت فرمان فورد کلاب واگن E250 می‌نشینم، فقط یک خودروی کلاسیک زیر پایم نیست؛ تاریخچه‌ای از تلاش و خدمت در جاده‌های ایران است. سند ماشین هنوز آن یادگاری خاص را دارد: «مزایده مخابرات». این جمله برای من فقط یک نوشته اداری نیست؛ یک شناسنامه است که ثابت می‌کند این غول آمریکایی، روزگاری نه برای تماشای خیابان، که برای انجام سخت‌ترین مأموریت‌ها ساخته شده بود.

تصور کنید این ون، سال‌ها پیش، در دل جاده‌های پرپیچ‌وخم و در شرایط سخت کاری، ابزارها و کابل‌های مخابراتی را حمل می‌کرد. هر خط و خشی که روی بدنه دارد، داستانِ تکنسین‌هایی است که با آن به مأموریت می‌رفتند. موتور V8 پرقدرت فورد، بی‌وقفه در سرما و گرما کار می‌کرد تا ارتباط مخابراتی شهرها گسترش یابد و قطع نشود.  

امروز سوار ان هستم ، نگاه من متفاوت است. آن روحِ کاریِ مخابراتی، حالا به یک شورِ شخصی تبدیل شده. این فورد، از یک ابزارِ خشکِ دولتی، به همراهِ وفادارِ مالک ان تبدیل شده که حالا قصه‌های خودش را برای نسل جدید ماشین‌بازها تعریف می‌کند. حفظ این اصالت و زنده نگه داشتنِ روحِ این ماشین، بزرگترین مأموریت مالک خودرو است.

در سال 1961 فورد برای سریE نامی جدید در نظر گرفت و این محصول را با نام اکونولاین روانه بازار کرد. در همین سال پیشرانه‌ای با مهندسی دقیق برای اکونولاین ساخته شد. این پیشرانه با حجم 2.4 لیتر و یک جعبه دنده 3 سرعته دستی طراحی شد. پیشرانه بعدی که به صورت انتخابی روی اکونولاین‌ قرار می‌گرفت، یک پیشرانه 2.8 لیتری بود که با همان جعبه دنده 3 سرعته دستی یا اتوماتیک به فروش می‌رسید. طراحان فورد در صدد ساخت وانتی تنومند بودند که بتواند 40 درصد وزن بیش‌تری را نسبت به ون‌های اکونولاین جا‌به‌جا کند. این وانت توانایی حمل نیم تن بار را دارا بود. در سال نخست تولید فورد اکونولاین، فورد توانست تیراژ تولیدی خود را به سقف 29932 دستگاه برساند.

در سال 1961 سری M نیز روانه بازار شد که این سری در کانادا مونتاژ می‌شد. در فاصله سال‌های 1961 تا 1965، خط تولید اکونولاین در کانادا باقی ماند، اما بعد از سال 1965 دوباره به کشور سازنده خود یعنی آمریکا بازگشت. سریM که زیر نظر مرکوری ساخته می‌شد، تا سال 1965 توانست 1291 دستگاه از این مدل را تولید کند. این محصول تا سال 1993 روی خط تولید باقی ماند. در همین سال فورد محصول جدیدی را به جای اکونولاین سریM جایگزین کرد، نام این محصول فورد ویلیجر بود.

 نسل دوم فورد اکونولاین

نسل دوم فورد اکونولاین در سال 1968 به مرحله تولید رسید. یک سال بعد از تولید نسل دوم اکونولاین، به دلیل محبوبیت بیش از اندازه این مدل، نام این محصول به مدل 69 معروف شد و تغییراتی اساسی در سال 1969 برای اکونولاین رخ داد.

اکونولاین این بار با توان بار‌گیری بیش‌تر و بدنه‌ای مستحکم‌تر نسبت به قبل تولید می‌شد. فاصله دو محور نیز افزایش یافت و به 2.9 متر رسید.

در برخی از مدل‌ها نیز این افزایش طول به 3 متر رسید که در تاریخ ساخت ون در آمریکا این بزرگ‌ترین افزایش طول برای یک خودرو محسوب می‌شد. این افرایش طول سبب شد که طراحان فورد مشغول به ساخت پیشرانه‌ای 8 سیلندر برای اکونولاین شوند. سری F اکونولاین این‌بار با ظاهری متفاوت‌تر و پیشرانه‌ای قدرتمند‌تر به فروش رسید. شکل در‌ها نیز دچار تغییراتی شدند که شکل بدنه آن را به حالت جعبه‌ای شکل در‌آورد و اکونولاین به یک CRV تمام عیار بدل شد. اکونولاین تا سال 2010 روی خط تولید باقی ماند و سمبل ون‌های آمریکا شد.

اکونولاین مورد بررسی

فورد اکونولاین مورد آزمون ما مدل 1977 است. در نگاه نخست بزرگی اندازه بدنه جلب توجه می‌کند. طول بدنه آن در حد و اندازه یک مینی بوس شهری است. ابعاد بدنه فورد اکونولاین به قدری بزرگ است که تجسم رانندگی با آن در کلان‌شهر‌ها با ترافیک‌های سرسام‌آور، سخت و دشوار به نظر می‌رسد.

نمای ظاهری اکونولاین کاملا ساده و فاقد هر گونه هیجان است، اما اندازه بدنه آن قدر با ابهت است که تمام کاستی‌های آن را پوشش می‌دهد. اکونولاین مورد آزمون ما یکی بکرترین نمونه‌های موجود کشور است که به صورت تقریبی تمامی لوازم فنی آن به صورت نمونه اصلی حفظ شده بود. کیفیت سواری آن با وجود گذشت چندین دهه همچنان نرم و دلنشین است و حتی کوچک‌ترین صدای اضافه‌ای از داخل کابین به گوش نمی‌رسد. همان‌‌گونه که در ابتدای این نوشتار اشاره شد این اکونولاین دارای کاربری متفاوت است.

با ورود به داخل کابین اکونولاین مورد آزمون، با فضایی کاملا متفاوت مواجه می‌شوید که کمی غیر قابل پیش‌بینی است.

در پایان این مقاله از مالک خوش اخلاق اقای محمدرضا ابراهیمی جهت همکاری برای این تولید و ثبت این مقاله تشکر میکنیم.